ใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 ขอยังไง? เอกสาร ค่าธรรมเนียม และระยะเวลาที่ใช้จริง

การขอใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 ต้องยื่นแบบคำขอ ข.1 ที่สำนักงานเขต (กรุงเทพฯ) อบต. หรือเทศบาลที่ที่ดินตั้งอยู่ พร้อมแนบบัตรประชาชนหรือหนังสือรับรองนิติบุคคล สำเนาโฉนดที่ดิน และแบบแปลนที่สถาปนิกหรือวิศวกรรับรอง ค่าใบอนุญาตอยู่ที่ฉบับละ 20 หรือ 200 บาทตามประเภทอาคาร บวกค่าตรวจแบบแปลนตามพื้นที่ และเจ้าพนักงานต้องพิจารณาให้เสร็จภายใน 45 วัน ปิยะมิตร กรุ๊ป สรุปรายละเอียดแต่ละขั้นตอนไว้ให้ พร้อมแยกกรณีงานรื้อถอนไว้ชัดเจน

ใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 คืออะไร ใครต้องขอ?

ใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 คือ ใบอนุญาตที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นออกให้ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และใช้แบบเดียวกันทั้งงานก่อสร้าง ดัดแปลง และรื้อถอนอาคาร

ผู้ที่ต้องขอ คือ ผู้ที่จะก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเคลื่อนย้ายอาคาร ตามมาตรา 21 หรือจะเลือกใช้วิธีแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ แทนก็ได้ แต่ต้องยื่นข้อมูลผู้ออกแบบและผู้ควบคุมงาน พร้อมใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเพิ่มเติม

แบบ น.1 กับ อ.1 ต่างกันยังไง

น.1 คือ หนังสือที่เจ้าพนักงานส่งมาแจ้งให้ไปรับใบอนุญาต ส่วน อ.1 คือ ตัวใบอนุญาตที่ต้องเก็บไว้ ทั้งสองแบบเป็นเอกสารที่เจ้าพนักงานออกให้ ต่างจาก ข.1 ซึ่งเป็นใบขออนุญาตก่อสร้างที่ผู้ขอกรอกเอง

เช็กลิสต์เอกสาร ขอใบอนุญาตก่อสร้างต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง?

เอกสารแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ เอกสารของผู้ขอและที่ดิน กับแบบแปลนที่สถาปนิกหรือวิศวกรรับรอง รายการด้านล่างเป็นเอกสารพื้นฐานที่ต้องเตรียม แต่ละพื้นที่อาจขอเอกสารเพิ่ม จึงควรโทรเช็กกับกองช่างหรือสำนักงานเขตก่อนไปยื่น

เอกสารเจ้าของที่ดินและผู้ขออนุญาต

• แบบคำขอ ข.1 ฉบับจริง
• บัตรประชาชน (บุคคลธรรมดา) หรือหนังสือรับรองนิติบุคคล
• สำเนาโฉนด น.ส.3 หรือ ส.ค.1 ที่เจ้าของที่ดินลงนามรับรอง
• หนังสือยินยอมให้ก่อสร้าง (ถ้าผู้ขอไม่ใช่เจ้าของที่ดิน)
• หนังสือมอบอำนาจติดอากรแสตมป์ 30 บาท (ถ้ามีผู้ยื่นแทน)
• หนังสือยินยอมจากเจ้าของที่ดินข้างเคียง (ถ้าก่อสร้างชิดเขต)
• ใบอนุญาตให้ใช้ที่ดินและประกอบกิจการในนิคมอุตสาหกรรม (ถ้าอยู่ในนิคม)

แบบแปลนและเอกสารวิศวกร/สถาปนิก

• แผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลน ลงลายมือชื่อสถาปนิกและวิศวกร
• หนังสือรับรองพร้อมสำเนาใบอนุญาตประกอบวิชาชีพของสถาปนิกและวิศวกรผู้ออกแบบ (อาคารที่เป็นงานวิชาชีพควบคุม)
• รายการคำนวณโครงสร้าง (อาคารสาธารณะ อาคารพิเศษ อาคารที่ก่อสร้างด้วยวัสดุถาวรและทนไฟเป็นส่วนใหญ่ หรืออาคารในพื้นที่ต้องคำนวณแผ่นดินไหว)
• หนังสือยินยอมเป็นผู้ควบคุมงาน (ถ้ามี)

การขอใบอนุญาตก่อสร้างบ้านพักอาศัยไม่เกิน 2 ชั้นและพื้นที่รวมไม่เกิน 150 ตร.ม. บางท้องถิ่นให้ยื่นเพียงแผนผังบริเวณและแปลนพื้นชั้นล่าง

ยื่นขออนุญาตเอง กับให้ผู้รับเหมายื่นให้ อันไหนดีกว่า

ถ้ามีแบบแปลนที่ผู้ออกแบบรับรองครบแล้ว สามารถยื่นเองได้เลย แต่ถ้าแบบมีโอกาสโดนสั่งแก้ การให้ผู้ออกแบบหรือผู้รับเหมายื่นแทนจะสะดวกกว่า เพราะแก้แบบได้ทันที โดยผู้ยื่นแทนต้องมีหนังสือมอบอำนาจติดอากรแสตมป์ และเมื่อส่งแบบที่แก้แล้ว เจ้าพนักงานต้องพิจารณาใหม่ภายใน 30 วัน

ขอใบอนุญาตก่อสร้างยื่นที่ไหน ใช้เวลากี่วัน?

การขอใบอนุญาตก่อสร้างยื่นที่หน่วยงานท้องถิ่นของพื้นที่ที่ที่ดินตั้งอยู่ เจ้าพนักงานต้องพิจารณาภายใน 45 วัน แต่ขยายได้อีก 2 คราว คราวละไม่เกิน 45 วัน กรณีที่ช้าที่สุดจึงอาจรอได้นานถึง 135 วัน ควรเผื่อเวลาส่วนนี้ไว้ในแผนก่อสร้าง

ยื่นที่ไหน ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด

มาตรา 4 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร กำหนดเจ้าพนักงานท้องถิ่นแยกตามพื้นที่ไว้ดังนี้

• กรุงเทพฯ: เจ้าพนักงานท้องถิ่น คือ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ติดต่อยื่นที่สำนักงานเขตที่ที่ดินตั้งอยู่
• ต่างจังหวัด: ยื่นที่เทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบลที่ที่ดินตั้งอยู่ ส่วนในเมืองพัทยาให้ยื่นที่เมืองพัทยา

ขอใบอนุญาตก่อสร้างใช้เวลากี่วัน

กฎหมายกำหนดให้เจ้าพนักงานออกใบอนุญาต หรือแจ้งคำสั่งไม่อนุญาต ภายใน 45 วันนับจากวันที่รับคำขอ ตัวอย่างการแบ่งขั้นตอนจากคู่มือสำหรับประชาชนขององค์การบริหารส่วนตำบลสำโรง อ.เมืองสุรินทร์ จ.สุรินทร์ มีดังนี้

ค่าธรรมเนียมขอใบอนุญาตก่อสร้างมีอะไรและเท่าไหร่บ้าง?

ค่าธรรมเนียมแบ่งเป็น 2 ส่วน ส่วนแรก คือ ค่าใบอนุญาตฉบับละ 20 หรือ 200 บาท ส่วนที่สอง คือ ค่าตรวจแบบแปลน 0.50-4 บาท/ตร.ม. ตามความสูงของอาคาร อัตรานี้กำหนดโดยกฎกระทรวงฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2528) ซึ่งแก้ไขล่าสุดโดยฉบับที่ 70 (พ.ศ. 2564) แต่ก่อนยื่นควรเช็กยอดจริงกับท้องถิ่นอีกครั้ง

ค่าใบอนุญาตก่อสร้าง ดัดแปลง และรื้อถอน

*อาคารขนาดเล็ก เช่น อาคารอยู่อาศัยไม่เกิน 2 ชั้น พื้นที่รวมไม่เกิน 150 ตร.ม.

ค่าตรวจแบบแปลนคิดตามพื้นที่

• อาคารไม่เกิน 2 ชั้นหรือสูงไม่เกิน 12 ม.: 0.50 บาท/ตร.ม.
• อาคารเกิน 2 ชั้นแต่ไม่เกิน 3 ชั้น หรือสูงเกิน 12 ม. แต่ไม่เกิน 15 ม.: 2 บาท/ตร.ม.
• อาคารเกิน 3 ชั้นหรือสูงเกิน 15 ม.: 4 บาท/ตร.ม.
• อาคารที่มีพื้นชั้นใดรับน้ำหนักเกิน 500 กก./ตร.ม. แม้เป็นอาคารชั้นเดียว: 4 บาท/ตร.ม.

งานรื้อถอนใช้ใบอนุญาตอะไร?

งานรื้อถอนใช้แบบคำขอ ข.1 และได้ใบอนุญาตแบบ อ.1 เหมือนกับงานก่อสร้าง ต่างกันแค่ในแบบคำขอต้องเลือกช่องรื้อถอน แต่การรื้อถอนไม่ได้ต้องขออนุญาตทุกครั้ง ต้องขอเฉพาะอาคารที่เข้าเกณฑ์ตามมาตรา 22 เท่านั้น

อาคารขนาดเท่าไหร่ถึงต้องขอใบอนุญาตรื้อถอน

มาตรา 22 กำหนดให้ต้องขออนุญาตหรือแจ้ง เมื่อเป็นอาคารแบบใดแบบหนึ่งต่อไปนี้

1. อาคารสูงเกิน 15 ม. ที่อยู่ห่างจากอาคารอื่นหรือที่สาธารณะน้อยกว่าความสูงของตัวอาคาร
2. อาคารที่อยู่ห่างจากอาคารอื่นหรือที่สาธารณะน้อยกว่า 2 ม.

เกณฑ์ข้อ 2 ไม่ได้ดูความสูง อาคารเตี้ยที่สร้างชิดอาคารข้างเคียงหรือชิดถนนจึงอาจต้องขออนุญาตด้วย

รื้อถอนอาคารต้องขออนุญาตด้วยไหม ใช้แบบฟอร์มไหน

ถ้าอาคารเข้าเกณฑ์ตามมาตรา 22 ต้องได้รับใบอนุญาตก่อน หรือจะแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ แทนก็ได้ กรณีขออนุญาต ให้ยื่นแบบ ข.1 พร้อมเอกสาร แล้วรอรับใบอนุญาต อ.1 ก่อนลงมือ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของขั้นตอนและใบอนุญาตก่อนทุบตึกที่ต้องเตรียมให้ครบ ส่วนอาคารที่ไม่เข้าเกณฑ์ ไม่ต้องขออนุญาตรื้อถอน

บริษัทรื้อถอนที่รับยื่นเอกสารขออนุญาตให้ด้วย มีไหม

มี โดยผู้ยื่นแทนต้องมีหนังสือมอบอำนาจติดอากรแสตมป์ สำหรับงานรื้อบ้านและอาคาร ปิยะมิตร กรุ๊ป ช่วยดูเอกสารและประสานเขตก่อนเข้ารื้อถอน

ใบอนุญาตก่อสร้างหาย หมดอายุ หรือสร้างโดยไม่มีใบ ต้องทำอย่างไร?

ใบอนุญาตหาย ให้ขอใบแทน ใบอนุญาตหมดอายุ ให้ยื่นต่ออายุก่อนวันสิ้นอายุ ส่วนการก่อสร้างโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษทั้งจำคุกและปรับ วิธีจัดการแต่ละกรณีมีดังนี้

ใบอนุญาตก่อสร้างหาย ขอคัดสำเนาที่ไหน

ติดต่อขอใบแทนใบอนุญาตได้ที่หน่วยงานท้องถิ่นที่ออกใบอนุญาตเดิม ค่าธรรมเนียมฉบับละ 5 หรือ 10 บาทตามประเภทอาคาร

ใบอนุญาตก่อสร้างหมดอายุ ต่ออายุได้ไหม

ได้ แต่ต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุ ตัวอย่างคู่มือของเทศบาลตำบลศาลายา จ.นครปฐม ใช้แบบ ข.5 พร้อมสำเนาใบอนุญาตเดิม และหนังสือยินยอมของผู้ควบคุมงาน (แบบ น.4) ใช้เวลาประมาณ 5 วัน ระหว่างรอผลยังทำงานต่อได้ จนกว่าเจ้าพนักงานจะสั่งไม่อนุญาต ค่าต่ออายุใบอนุญาตก่อสร้างตามกฎกระทรวงฉบับที่ 70 (พ.ศ. 2564) อยู่ที่ฉบับละ 20 หรือ 200 บาท

สร้างโดยไม่มีใบอนุญาต โดนปรับเท่าไหร่

ตามมาตรา 65 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร การก่อสร้างโดยไม่ได้รับอนุญาตมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับรายวันอีกไม่เกินวันละ 10,000 บาทจนกว่าจะแก้ไขให้ถูกต้อง ถ้าเป็นอาคารเพื่อพาณิชยกรรม อุตสาหกรรม การศึกษา หรือการสาธารณสุข โทษจะเพิ่มเป็นสองเท่า

สรุป

การขอใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 มี 3 เรื่องที่ต้องเตรียมให้ครบ คือ เอกสารที่ดินกับแบบแปลนที่ผู้ออกแบบรับรอง หน่วยงานท้องถิ่นที่ต้องไปยื่น และเวลาพิจารณาที่อาจขยายได้ถึง 135 วัน ส่วนค่าธรรมเนียมมี 2 ส่วน คือ ค่าใบอนุญาตกับค่าตรวจแบบตามพื้นที่ ถ้างานยังไม่เสร็จ ต้องยื่นต่ออายุก่อนใบอนุญาตหมดอายุ เพราะการก่อสร้างโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษทั้งจำคุกและปรับ ถ้าต้องรื้อหรือทุบตึกเก่าก่อนสร้างใหม่ ก็ใช้แบบ ข.1 และ อ.1 เช่นเดียวกัน โดยอาคารที่อยู่ห่างอาคารอื่นหรือที่สาธารณะไม่ถึง 2 ม. ต้องขออนุญาตรื้อถอนก่อนเริ่มงาน การเตรียมเอกสารรื้อถอนพร้อมกับเอกสารก่อสร้างช่วยให้ทั้งโครงการเดินหน้าได้ตามแผน

รื้อถอนอาคารให้ถูกขั้นตอน ปิยะมิตรช่วยดูเอกสารและประสานเขตให้ ปรึกษาเลย

อ้างอิง

1. พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 (ม.4, ม.21, ม.22, ม.25, ม.27, ม.35, ม.39 ทวิ) https://download.asa.or.th/03media/04law/cba/cba22-upd60.pdf
2. กฎกระทรวงฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2528) แก้ไขถึงฉบับที่ 70 https://download.asa.or.th/03media/04law/cba/mr/mr28-07-upd70.pdf
3. กฎกระทรวงฉบับที่ 70 (พ.ศ. 2564) https://www.reic.or.th/Upload/16_62899_1625821085_98433.PDF
4. คู่มือการขออนุญาตก่อสร้างอาคารตามมาตรา 21 อบต.สำโรง จ.สุรินทร์ https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER48/DRAWER034/GENERAL/DATA0000/00000125.PDF
5. คู่มือการขออนุญาตรื้อถอนอาคารตามมาตรา 22 เทศบาลนครหาดใหญ่ จ.สงขลา https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER45/DRAWER054/GENERAL/DATA0000/00000572.PDF
6. คู่มือการขอต่ออายุใบอนุญาต ทต.ศาลายา จ.นครปฐม https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER24/DRAWER042/GENERAL/DATA0000/00000161.PDF
7. คู่มือการขอต่ออายุใบอนุญาต ทต.พะตง จ.สงขลา https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER38/DRAWER084/GENERAL/DATA0000/00000107.PDF
8. แบบ อ.1 ใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร ดัดแปลงอาคาร หรือรื้อถอนอาคาร (อบต.กงทูล) https://www.kongtool.go.th/contents/post/000001219-215d110bde6015e6b5d70b2f294e33b6.pdf
9. คู่มือการขออนุญาตก่อสร้างอาคาร กองช่าง เทศบาลตำบลย่านดินแดง (โทษตาม ม.65) https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER39/DRAWER047/GENERAL/DATA0000/00000128.PDF